[Achtergrond]  [Projectgroep]  [Open source]

Informatievaardigheden - het kunnen herkennen van een informatievraag, het ontwikkelen van een zoekstrategie om deze vraag te beantwoorden, het evalueren van de gevonden resultaten - worden steeds belangrijker. Scholieren en studenten groeien op in een kenniseconomie waarin lifelong learning het motto is. Van hen wordt verwacht dat ze tijdens en na hun opleiding zelfstandig in staat zijn om hun kennis waar nodig bij te spijkeren. Daartoe zijn informatievaardigheden onontbeerlijk.

Stichting Infostructuur Hoger Onderwijs Limburg
De stichting Infostructuur Hoger Onderwijs Limburg (IHOL), een samenwerkingsverband van bibliotheken en mediatheken in Zuid-Nederland, wil op deze groeiende behoefte inspelen met een web-based module die scholieren en studenten zelfstandig, in hun eigen tempo en op een door hen gekozen moment, kunnen doorlopen. Deze module dient de doelgroep van 16 tot 22-jarige VWO-scholieren en HO-studenten aan te spreken en op een tegelijkertijd speelse en serieuze manier de belangrijkste concepten op het gebied van informatievaardigheden bij te brengen.

Texas Information Literacy Tutorial
Deze benadering is terug te vinden in de Texas Information Literacy Tutorial (TILT), ontwikkeld aan de University of Texas aan het eind van de jaren negentig. TILT onderscheidt zich door het gegeven dat informatiebronnen op het web, waar scholieren en studenten vanwege het gemak sneller naar grijpen, op een vergelijkbare wijze worden behandeld als de meer traditionele bronnen die in bibliotheken zijn te vinden. Ook kenmerkt TILT zich door een lichte vorm van personalisatie. Studenten krijgen aan de hand van een door hen gekozen thema voorbeelden aangereikt die de stof verder verduidelijken. In elke module van TILT zijn bovendien interactieve spellen opgenomen die de aantrekkelijkheid van de module verder vergroten. Deze spellen zijn nog een andere manier om het op zich droge onderwerp informatievaardigheden te verlevendigen. Meer informatie over de achtergrond van het originele project is beschikbaar via het World Wide Web.

Nederlandse versie van TILT
TILT heeft wereldwijd veel erkenning gekregen. Toen begin 2001 TILT beschikbaar kwam als open source, lag de keuze voor de hand om, in plaats van zelf het wiel proberen uit te vinden, TILT als uitgangspunt te nemen voor een Nederlandstalige module informatievaardigheden. Daarbij is nadrukkelijk getracht het speelse karakter van TILT te behouden. Voorts is er geen sprake van een rechttoe-rechtaan vertaling, maar is de stof aangepast op de situatie in Nederlandse bibliotheken. Gezien de veelheid van partners in het IHOL-verband is er tevens voor gekozen de module in technische zin geheel opnieuw te ontwerpen, opdat verdere aanpassingen relatief eenvoudig zijn door te voeren. Met het nieuwe ontwerp is deze versie van TILT ook meer bij de tijd gebracht en iets robuuster geworden. Niettemin is voor deze versie van TILT veel dank verschuldigd aan de oorspronkelijke makers van TILT, dank voor hun creativiteit en voor het belangeloos ter beschikking stellen van hun werk aan de globale bibliotheekgemeenschap. De eerste Nederlandse versie werd op 31 mei 2002 gepresenteerd in het Centre Ceramique in Maastricht.

Maar de ontwikkelingen staan niet stil en op 14 mei 2003 is een nieuwe en verbeterde versie van TILT gelanceerd. Door een ingrijpende tekstredactie zijn overbodige herhalingen verwijderd en is de oorspronkelijke stof bondiger geworden. Met name bij een aantal complexere onderdelen zijn in de tekst korte samenvattingen toegevoegd om de student bij de les te houden. Op diverse plaatsen is TILT aangepast aan de actualiteit. Daarbij is ook veel aandacht besteed aan het consequent doorvoeren van de op de doelgroep gerichte (web)schrijfstijl en de Nederlandse spellingsregels. Nieuw onderdeel in de menubalk is de 'Samenvatting'. Daarnaast is het mogelijk om via de pagina 'Leerdoelen' langs een alternatieve route de stof te doorlopen. Tenslotte is er een koppeling aangebracht tussen de primaire stof in de modules en de vaak uitgebreidere toelichting in de lijst met begrippen door het gedoseerd aanbrengen van links.

Betrokken organisaties
Deze Nederlandse bewerking van de Texas Information Literacy Tutorial kwam tot stand in opdracht van de stichting IHOL. Daarnaast was bij de financiering van dit project betrokken de mediatheek van de Hogeschool Brabant.

De Nederlandse aanpassing van TILT werd verzorgd door Ticer, een gezamenlijke onderneming van rekencentrum en bibliotheek van de Universiteit van Tilburg. Technisch herontwerp van de site, alsmede de programmering werd gedaan door Center Applied Research, een onderzoeksinstituut van de Universiteit van Tilburg. Aanpassing van de grafische en multimediale onderdelen van de site kwam voor rekening van So Studios in Nijmegen.

TILT is een educatieve website die zich kenmerkt door:

• gespecialiseerde inhoud
• interactieve componenten
• uitbundig gebruik van grafische en multimediale elementen

De onderstaande mensen en organisaties hebben deze drie uitdagingen opgepakt in een multidisciplinaire aanpak. Dankzij hun gezamenlijke expertise en grote inzet kon dit project tot een goed einde worden gebracht.